Đối mặt lượng rác thải lớn, TP Hải Phòng đẩy mạnh phân loại tại nguồn và hướng dẫn các xã nông thôn tái chế rác hữu cơ thành mùn phục vụ sản xuất.

Áp lực 3.300 tấn rác mỗi ngày

Sáng 8/10, tại xã An Lão, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP Việt Nam) tổ chức hội nghị hướng dẫn phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và xử lý rác thực phẩm, hữu cơ. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo, cán bộ chuyên trách và các đơn vị thu gom rác từ 67 xã, phường trên địa bàn thành phố.

Hội nghị nhằm cụ thể hóa Chỉ thị 16 của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch 331 của UBND thành phố về tăng cường quản lý, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Bà Lê Thị Hồng Nhung – Trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng), cho biết hiện nay thành phố đang chịu áp lực rác thải ngày càng lớn khi mỗi ngày phát sinh khoảng 3.300 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trong đó, khu vực đô thị chiếm khoảng 2.000 tấn và nông thôn phát sinh khoảng 1.300 tấn. Đáng lo ngại, lượng chất thải nhựa và túi nilon khó phân hủy tiếp tục gia tăng nhanh chóng.

Thực tế này buộc thành phố phải thay đổi căn bản tư duy quản lý: chuyển từ việc “thu gom đem đi chôn lấp, xử lý tập trung” sang “quản lý ngay tại nơi phát sinh”, giảm thiểu, phân loại và tái chế theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành hướng dẫn kỹ thuật phân loại và xử lý rác hữu cơ, đồng thời phối hợp với các địa phương xây dựng quy chế mẫu cùng bộ chỉ số theo dõi, giám sát thực hiện.

Biến rác hữu cơ thành tài nguyên

Tại hội nghị, các chuyên gia UNDP đã trực tiếp tháo gỡ nhiều băn khoăn thực tế của cơ sở về đầu ra và kỹ thuật xử lý rác hữu cơ. Theo Ths. Dương Trần Anh Tuấn, mục tiêu xử lý rác thực phẩm tại hộ gia đình và cụm hộ nông thôn là tạo ra “mùn hữu cơ” giàu dinh dưỡng để bón cây tại chỗ, không phải sản xuất “phân bón hữu cơ thương phẩm” bán ra thị trường.

Do đó, người dân không cần chịu các quy chuẩn kiểm định thương mại khắt khe mà hoàn toàn có thể tự làm và tự dùng. Đặc biệt, sau khi ủ hoai mục, khối lượng rác hữu cơ sẽ ngót đi tới 80%, tức 1 tấn rác chỉ còn lại khoảng 100-200 kg mùn hữu cơ. “Khối lượng này thực tế còn không đủ để các hộ và địa phương bón cho vườn tược, cây công trình, nên hoàn toàn không lo câu chuyện thừa ứ đầu ra”, chuyên gia nhận định.

Về mặt kỹ thuật, yếu tố then chốt để ủ rác thành công là kiểm soát độ ẩm thông qua việc phối trộn với rác khô giàu carbon như rơm rạ, mùn cưa theo tỷ lệ thích hợp. Nếu thiếu cơ chất khô, rác sẽ bị nhão, bốc mùi hôi thối và hỏng mẻ ủ. Do đó, các xã cần vận động người dân không đốt rơm rạ sau thu hoạch mà thu gom dự trữ làm nguyên liệu ủ rác.

Đối với quy mô cụm hộ xử lý khối lượng lớn, rác thải và rơm rạ bắt buộc phải được băm, cắt nhỏ. Việc này giúp quá trình phân hủy diễn ra nhanh hơn gấp đôi, rút ngắn chu kỳ từ 3-6 tháng xuống còn vài tuần, qua đó tiết kiệm đáng kể diện tích hố ủ và sân bãi. Ngoài ra, người dân cũng được hướng dẫn phương pháp ngâm ủ rác nhà bếp, vỏ trái cây thành enzyme sinh học phục vụ tẩy rửa sinh hoạt gia đình.

Nhiều đại biểu đánh giá các giải pháp kỹ thuật đưa ra rất sát thực tế địa phương. Chị Lê Thị Minh, trú tại phường An Dương chia sẻ: “Các bước hướng dẫn rất chi tiết, dễ áp dụng. Sau hội nghị, chúng tôi sẽ triển khai ngay mô hình tại cơ sở, vừa giảm áp lực cho các tổ thu gom, vừa có thêm nguồn mùn sạch cải tạo đất trồng”.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, phân loại rác tại nguồn là nhiệm vụ khó, đòi hỏi sự kiên trì, đồng thuận của người dân và sự vào cuộc quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị. Các chuyên gia môi trường và cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục đồng hành, kịp thời giải đáp các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để Hải Phòng sớm hình thành nếp sống văn minh, xây dựng nông thôn xanh và bền vững.

Theo Nông Nghiệp Môi Trường