Đồng Tháp triển khai quy định thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV, nâng cao ý thức nông dân, giảm ô nhiễm môi trường, hướng đến nền nông nghiệp xanh, bền vững, an toàn.
Từng bước thay đổi thói quen, nâng cao ý thức
Trước áp lực môi trường từ sản xuất nông nghiệp quy mô rộng, tỉnh Đồng Tháp đang đẩy mạnh triển khai các quy định về thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng, coi đây là tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới và phát triển nông nghiệp xanh.
Toàn tỉnh hiện có khoảng 480.000 ha diện tích trồng trọt, chủ yếu là lúa, cây ăn trái và rau màu. Mỗi năm, lượng bao bì thuốc BVTV thải ra môi trường lên đến hàng nghìn tấn. Nếu không được thu gom và xử lý đúng quy trình, các hóa chất tồn dư có thể ngấm vào đất, nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.
Thực tế cho thấy, nhận thức của người dân đang có những chuyển biến tích cực. Tại vùng trồng xoài chuyên canh xã Cao Lãnh và phường Cao Lãnh, nông dân đã hình thành thói quen thu gom, phân loại bao bì thuốc BVTV ngay tại nguồn.
Ông Trần Văn Đậm, nông dân canh tác 2,8 ha xoài, ở xã Cao Lãnh chia sẻ: “Chai thuốc BVTV được thu gom riêng, bao bì được phân loại. Làm vậy vừa an toàn cho mình, cho bà con xung quanh, vừa giữ cảnh quan nông thôn sạch đẹp”.
Tại phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp nhiều nhà vườn trồng bưởi cũng duy trì việc thu gom bao bì thuốc BVTV trong nhiều năm qua. Ông Huỳnh Tấn Thảo, người trồng 1,3 ha bưởi da xanh, cho biết trước đây nông dân chưa quan tâm đúng mức, nhưng nay đã có thùng chứa và hướng dẫn cụ thể nên việc thu gom trở nên thuận tiện hơn.
“Người nông dân hiện nay luôn đặt ý thức bảo vệ môi trường lên hàng đầu, vừa bảo vệ sức khỏe, vừa giúp nông sản an toàn, bán được giá cao”, ông Thảo nói.
Hiện tại, riêng vùng trồng bưởi đạt chuẩn VietGAP ở Mỹ Phong đã bố trí khoảng 10 thùng chứa chuyên dụng. Nhờ đó, 100% vườn cây trong mô hình không còn tình trạng vứt bỏ bao bì thuốc BVTV bừa bãi, đáp ứng yêu cầu tái chứng nhận tiêu chuẩn.
Đồng bộ giải pháp từ chính sách đến thực tiễn
Theo ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, quy mô sản xuất càng lớn thì kéo theo lượng chất thải nông nghiệp tăng đáng kể. Toàn tỉnh hiện có hơn 661.000 ha lúa, 134.000 ha cây lâu năm và cây ăn trái, mỗi năm sử dụng hơn 3.100 tấn thuốc BVTV.
Trên cơ sở đó, tỉnh đã cụ thể hóa các quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV, lồng ghép vào tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, quy định rõ vùng trồng lúa từ 3 ha hoặc cây ăn trái từ 10 ha phải bố trí bể chứa bao bì thuốc BVTV.
Quy định cụ thể giúp chính quyền cơ sở và các tổ chức chính trị – xã hội vào cuộc mạnh mẽ, từ đó nâng cao ý thức người dân trong thu gom, xử lý sau sử dụng.
Song song đó, công tác tuyên truyền, tập huấn được triển khai rộng khắp. Từ năm 2022 đến nay, tỉnh đã tổ chức hàng trăm lớp tập huấn cho cán bộ kỹ thuật, nông dân và đại lý vật tư nông nghiệp về sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả. Nhiều mô hình sản xuất trên cây trồng chủ lực như lúa, xoài, sầu riêng, cây có múi… được xây dựng với sự tham gia của của hàng chục ngàn nông dân.
Hạ tầng phục vụ thu gom cũng được đầu tư với hàng chục bộ thùng chứa, bể chứa tại các vùng sản xuất, cùng nhà kho tập kết trước khi xử lý. Việc thu gom được tổ chức định kỳ từ 3-6 tháng/lần, sau đó chuyển đến cơ sở xử lý chất thải nguy hại và cho tiến hành tiêu hủy.
Trong giai đoạn 2024-2025, Đồng Tháp đã tổ chức 44 đợt thu gom, thu về khoảng 21,5 tấn bao bì thuốc BVTV. Các mô hình “đổi rác lấy quà” tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo động lực để người dân tham gia tích cực.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo ngành nông nghiệp và môi trường, thách thức lớn nhất vẫn là thay đổi thói quen lâu năm của một bộ phận người dân. Bên cạnh đó, chi phí xử lý chất thải nguy hại còn cao, khoảng 30 triệu đồng mỗi tấn, gây áp lực cho ngân sách địa phương.
Theo Nông Nghiệp Môi Trường
