Mô hình ‘Trường học giảm nhựa’ được triển khai tại TP. Huế đã góp phần thay đổi nhận thức, hình thành thói quen sống xanh cho học sinh.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam), những năm gần đây, các trường học trên địa bàn TP. Huế thải ra khoảng 7 tấn rác/ngày, trong đó có 7% (tương đương khoảng 0,48 tấn/ngày) là rác thải nhựa. Đáng chú ý, chỉ có 10,4% tổng lượng rác thải là không tái chế được, còn lại đều có tiềm năng tái chế dù giá trị thấp.

Dự án Huế – Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam (Dự án TVA) được tài trợ bởi WWF Na Uy (thông qua WWF Việt Nam và được tiếp nhận bởi UBND TP. Huế). Từ năm 2022 đến 2026, Dự án đã phối hợp với ngành giáo dục triển khai mạnh mẽ mô hình “Trường học giảm nhựa” trên địa bàn TP. Huế, thu hút sự tham gia của 180 trường học với hơn 54.000 học sinh.

Dự án TVA xác định học sinh tiểu học và trung học cơ sở là các đối tượng ưu tiên triển khai các hoạt động giáo dục giảm nhựa để hình thành thói quen và hành vi giảm nhựa từ khi các em còn nhỏ và từ đó lan tỏa ra cộng đồng và gia đình.

Mô hình “Trường học giảm nhựa” được triển khai hướng đến 3 mục tiêu chính: Nâng cao nhận thức của các em học sinh về tác động của rác thải nhựa và truyền thông thay đổi hành vi hướng tới từ chối, tiết giảm, tái sử dụng, tái chế rác thải và sống xanh; phát triển sự hiểu biết và kỹ năng mềm về hoạt động nhóm, tự học, nghiên cứu sáng tạo, thuyết trình liên quan đến ý thức môi trường cho học sinh; cải thiện công tác quản lý chất thải rắn trong trường học, gia tăng tỷ lệ tái chế rác thải và giảm thiểu lượng rác chuyển về các bãi chôn lấp.

Đến nay, mô hình đã thu gom gần 30 tấn phế liệu trong đó có hơn 5,5 tấn nhựa, góp phần tạo nên những thay đổi bền vững trong nhận thức và hành vi về rác thải nhựa trong môi trường giáo dục.

Ngoài ra, mô hình “Trường học giảm nhựa” hỗ trợ 117 “Ngôi nhà xanh” thu gom rác tái chế, gần 6.200 học sinh được tiếp cận phương pháp “Giáo dục hành động” trong tuyên truyền giảm nhựa, góp phần giúp các trường giảm thiểu hơn 660kg nhựa dùng một lần mỗi tháng. Kho tư liệu giáo dục được xây dựng bài bản với 54 bài giảng mẫu, 161 bài dự thi giáo án điện tử.

Các hoạt động giáo dục để nâng cao nhận thức của học sinh và cán bộ giáo viên về tác động của rác thải nhựa cũng được Dự án TVA triển khai, thực hiện đa dạng, bao gồm chính khóa như tiết dạy lồng ghép nội dung rác thải nhựa và nhiều hoạt động ngoại khoá khác như: Kiểm toán rác thải, đổi rác lấy quà, trải nghiệm một ngày làm công nhân, sinh hoạt dưới cờ, vẽ tranh, ngày hội sống xanh…

Cô Hoàng Thị Thủy, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Chí Diểu (đường Đống Đa, phường Thuận Hóa, TP. Huế) cho biết, với sự đồng hành của Dự án TVA, thời gian qua, nhà trường đã triển khai nhiều mô hình mang tính thực tiễn cao, như “Một ngày không nhựa dùng một lần”, “Góc xanh – đổi rác lấy quà tặng”, hình thành “Vườn trường sinh thái” kết hợp phân hữu cơ từ rác thải và lá cây để chăm sóc vườn rau, vườn hoa trong khuôn viên trường, mô hình “Ngôi nhà xanh” để thu gom và phân loại rác thải tại nguồn…

“Điều chúng tôi hướng đến là biến những kiến thức về bảo vệ môi trường thành hành động cụ thể của học sinh. Khi các em tự tay phân loại rác, thu gom phế liệu, chăm sóc vườn trường hay tham gia các hoạt động đổi rác lấy quà, các em sẽ hiểu rõ hơn giá trị của việc giảm rác thải nhựa. Từ đó, những thói quen tốt được duy trì ngay trong trường học và lan tỏa về gia đình, cộng đồng.

Nhà trường sẽ tiếp tục duy trì, nhân rộng các hoạt động phù hợp, gắn giáo dục bảo vệ môi trường với các môn học và hoạt động trải nghiệm, từng bước xây dựng trường học xanh, sạch, thân thiện với môi trường”, cô Thủy chia sẻ.

Theo bà Hoàng Ngọc Tường Vân, Quản lý Dự án TVA, với sự quan tâm của các thầy cô giáo, sự sáng tạo trong cách tiếp cận của các em học sinh và sự hỗ trợ kịp thời về kỹ thuật, kinh phí của dự án, các mô hình giảm rác thải nhựa tại trường học ở TP. Huế đã được triển khai hiệu quả.

“Mỗi hành động nhỏ từ việc phân loại rác, giảm nhựa dùng một lần đến việc truyền cảm hứng cho người xung quanh đều góp phần tạo nên một thế hệ công dân sống xanh. Mong rằng mô hình này sẽ tiếp tục được duy trì và lan rộng hơn nữa trong tương lai, vì một Huế xanh – sạch – sáng và không rác thải nhựa”, bà Vân chia sẻ.

Mô hình “Trường học giảm nhựa” không chỉ lan tỏa tại các trường mà còn góp phần hình thành thói quen sống xanh, có trách nhiệm ngay từ lứa tuổi học trò. Điều quan trọng không chỉ là góp phần giảm thiểu phát sinh và tăng cường phân loại, thu gom và tái sử dụng rác thải nhựa dùng một lần, mà còn là sự thay đổi trong tư duy và hành động của cả học sinh, thầy cô và cộng đồng.

Theo Nông Nghiệp Môi Trường