Công ty TNHH Sinh học Châu Á đồng hành với nông dân giảm vật tư hóa học, tận dụng phụ phẩm và từng bước hướng tới sản xuất nông nghiệp phát thải thấp.

Giảm phát thải trong nông nghiệp đang được cụ thể hóa từ những thay đổi trên đồng ruộng và vườn cây ăn trái tại vùng ĐBSCL: giảm phân bón hóa học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, tăng sử dụng chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm và không đốt rơm rạ sau thu hoạch. Đồng hành cùng nông dân, Công ty TNHH Sinh học Châu Á từng bước đưa các giải pháp sinh học vào sản xuất lúa và cây ăn trái, hướng tới giảm chi phí, duy trì năng suất và xây dựng những mô hình canh tác phát thải thấp.

Từ ruộng lúa giảm vật tư hóa học

Tại Hợp tác xã lúa sạch Trường Thành, xã Định Môn, TP Cần Thơ, sản xuất theo hướng giảm phát thải đang được triển khai từ những thay đổi trong quy trình canh tác. Từ quy mô thử nghiệm ban đầu, mô hình từng bước được mở rộng khi cho thấy hiệu quả về chi phí và sản xuất.

Ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX lúa sạch Trường Thành, cho biết HTX bắt đầu hợp tác với Công ty TNHH Sinh học Châu Á từ vụ lúa năm 2025 để triển khai mô hình lúa phát thải thấp theo hướng hữu cơ, sinh học. Ban đầu, mô hình chỉ được thực hiện trên vài công của 1-2 hộ dân. Đến nay, diện tích áp dụng đã tăng lên khoảng 60ha.

Theo ông Danh, cây lúa sinh trưởng ổn định, ít sâu bệnh, trong khi lượng phân bón hóa học được sử dụng giảm đáng kể so với phương thức canh tác trước đây. Năng suất cơ bản được duy trì, một số vụ có giảm nhưng không đáng kể. Trong khi đó, chi phí sản xuất giảm, góp phần ổn định thu nhập cho nông dân. “Vừa rồi bà con thu hoạch đạt từ 600 – 650kg/công và khoảng từ 4,6 – 5 tấn/ha”, ông Danh cho biết.

Theo HTX, để thay đổi tập quán canh tác, hỗ trợ kỹ thuật là một trong những yếu tố quan trọng. Công ty TNHH Sinh học Châu Á hỗ trợ HTX trong quá trình sản xuất, từ cải tạo đất đến thu hoạch. Trước đây, việc quản lý cỏ dại, lúa lộn, lúa ma chủ yếu dựa vào thuốc có nguồn gốc hóa học. Hiện HTX sử dụng sản phẩm KING có nguồn gốc từ vi sinh vật để quản lý lúa lộn, lúa ma, qua đó giảm sử dụng thuốc cỏ.

Sau thu hoạch, rơm rạ cũng được xử lý thay vì đốt ngoài đồng. Công ty hỗ trợ HTX sử dụng sản phẩm KIRA để phân hủy rơm rạ, góp phần cải tạo đất và giảm lượng phân bón cần sử dụng cho vụ tiếp theo. Việc hạn chế đốt rơm rạ không chỉ giúp tận dụng nguồn phụ phẩm ngay tại ruộng mà còn góp phần giảm phát sinh khí thải từ hoạt động đốt ngoài đồng.

Đưa giải pháp sinh học vào vườn cây

Không chỉ trên ruộng lúa, các giải pháp sinh học cũng đang được nông dân áp dụng tại những vùng cây ăn trái. Tại xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long, anh Nguyễn Văn Vũ bắt đầu sử dụng các sản phẩm vi sinh từ đầu năm 2025 trên diện tích gần 1ha sầu riêng Ri6.

Ban đầu, anh sử dụng Trichoderma để ủ phân gà, phân vịt. Qua quá trình sử dụng, nhận thấy các giải pháp sinh học hỗ trợ xử lý những vấn đề như vàng lá, thối rễ, nứt thân, xì mủ trên cây sầu riêng, anh từng bước chuyển sang canh tác theo hướng sinh học.

“Trước giờ quen sử dụng phân thuốc hóa nhiều nên từ khi làm lại hoàn toàn theo hướng sinh học thì bản thân càng thấy khó hơn. Nhưng sau một vụ thì thấy quen dần và không còn thấy khó khăn gì nữa”, anh Vũ chia sẻ.

Theo anh Vũ, thay đổi rõ nhất là lượng phân hóa học được cắt giảm. Trong vụ vừa qua, lượng phân hóa học giảm hơn 50%. Phân gà, phân hữu cơ được sử dụng kết hợp với các giải pháp vi sinh để cải thiện đất và quản lý dịch bệnh.

Chi phí làm trái trung bình khoảng 700.000 – 800.000 đồng/cây. Tuy nhiên, theo anh Vũ, việc sử dụng vi sinh giúp cây ít bị suy sau thời gian mang trái, đồng thời giảm chi phí phục hồi cây.

“Giờ đây tôi ít sử dụng thuốc hóa học nhiều, gần như chuyển đổi hoàn toàn sang hướng canh tác sạch, cũng muốn trái sầu riêng mình làm ra bán được giá cao”, anh Vũ nói.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững

Với Công ty TNHH Sinh học Châu Á, đồng hành cùng nông dân không chỉ dừng ở việc cung cấp sản phẩm mà còn bao gồm tư vấn kỹ thuật và xây dựng quy trình canh tác phù hợp với từng đối tượng cây trồng.

Ông Võ Văn Thắng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Sinh học Châu Á, cho biết doanh nghiệp được hình thành với mục tiêu phát triển các giải pháp, sản phẩm có nguồn gốc vi sinh. Hiện công ty tập trung vào các dòng dinh dưỡng có nguồn gốc vi sinh, chế phẩm phòng và trị bệnh bằng vi sinh, với các chủng như Trichoderma, Chaetomium, Bacillus, nấm xanh, nấm tím.

Doanh nghiệp đang phân phối sản phẩm cho nông dân tại nhiều vùng canh tác, đồng thời liên kết với các tổ hợp tác, HTX để triển khai các mô hình lúa an toàn, sử dụng sản phẩm có nguồn gốc vi sinh. Quy mô liên kết hiện khoảng 60ha.

Theo ông Thắng, trong quá trình liên kết, đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên của công ty trực tiếp tư vấn sản phẩm và quy trình canh tác, nhằm duy trì năng suất, nâng cao chất lượng nông sản, đồng thời hướng tới giảm tác động đến sức khỏe người sản xuất và môi trường.

Từ thực tế triển khai, doanh nghiệp nhận thấy nhận thức của người canh tác đang từng bước thay đổi. Khi hữu cơ và vi sinh được sử dụng làm nền tảng, lượng phân bón hóa học có thể được giảm, chi phí canh tác được kiểm soát và sức khỏe cây trồng, chất lượng đất được cải thiện theo thời gian.

Một trong những giải pháp được chú trọng là xử lý rơm rạ bằng chế phẩm vi sinh. Thay vì đốt bỏ, rơm rạ được phân hủy và trả lại một phần dinh dưỡng cho đất, góp phần giảm lượng phụ phẩm bị đốt ngoài đồng và giảm nhu cầu sử dụng phân bón cho vụ sau.

Bên cạnh đó, các chế phẩm hỗ trợ quản lý sâu bệnh, rầy và các dòng dinh dưỡng dễ hấp thu được sử dụng nhằm tăng sức khỏe cây trồng, duy trì năng suất và chất lượng nông sản.

Những thay đổi trong phương thức canh tác cho thấy giảm phát thải trong nông nghiệp có thể bắt đầu từ những khâu cụ thể như giảm vật tư hóa học, hạn chế đốt phụ phẩm và tăng cường sử dụng các nguồn vật liệu hữu cơ, sinh học.

Tuy nhiên, để các mô hình sản xuất xanh tiến xa hơn, việc lượng hóa hiệu quả giảm phát thải là yêu cầu quan trọng. Đây cũng là cơ sở để đánh giá đầy đủ hiệu quả của các giải pháp canh tác và từng bước tiếp cận các cơ chế liên quan đến giảm phát thải, thị trường các-bon.

Ông Võ Văn Thắng cho biết công ty đã triển khai các mô hình giảm vật tư hóa học và ghi nhận những kết quả tích cực. Tuy nhiên, về lượng phát thải giảm được, doanh nghiệp hiện đang tổng số liệu cụ thể và đang liên hệ triển khai thí điểm để ghi nhận, đánh giá kết quả.

Điều này cho thấy từ thay đổi phương thức canh tác đến chứng minh được lượng phát thải giảm thực tế vẫn còn một chặng đường cần hoàn thiện. Các mô hình cần được theo dõi, đo đạc và đánh giá đầy đủ để có cơ sở xác định hiệu quả giảm phát thải.

Trong thời gian tới, Công ty TNHH Sinh học Châu Á mong muốn mở rộng các điểm liên kết với HTX, đồng thời tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp thu mua, chế biến nhằm tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị nông sản cho người sản xuất.

Với nông dân, chuyển đổi sang phương thức sản xuất giảm phát thải chỉ có thể duy trì khi đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế. Giảm lượng vật tư hóa học, tận dụng phụ phẩm, cải thiện đất và duy trì năng suất là những yếu tố giúp quá trình chuyển đổi có tính thực tiễn và khả năng nhân rộng.

Từ những cánh đồng lúa ở Cần Thơ đến các vườn sầu riêng ở Vĩnh Long, việc áp dụng giải pháp sinh học đang mở ra hướng tiếp cận mới trong sản xuất nông nghiệp. Doanh nghiệp cung cấp giải pháp và kỹ thuật, HTX tổ chức sản xuất, còn nông dân là chủ thể trực tiếp thay đổi phương thức canh tác.

Những thay đổi từ cơ sở sẽ là nền tảng để từng bước hình thành các mô hình sản xuất sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học và hạn chế phát sinh khí nhà kính.

Khi sản xuất giảm phát thải gắn với giảm chi phí, ổn định năng suất, nâng cao chất lượng nông sản và cải thiện thu nhập, chuyển đổi xanh sẽ có thêm động lực để mở rộng. Đây cũng là hướng đi góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường và mục tiêu phát triển nông nghiệp phát thải thấp.

Theo Nông Nghiệp Môi Trường