Tình trạng rác thải tồn đọng, nhiều điểm đen ô nhiễm xuất hiện đang ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh đô thị Đà Nẵng.

Ngày 22/5, UBND TP. Đà Nẵng tổ chức cuộc họp xử lý các tồn tại trong công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải tại các phường, xã trên địa bàn trung tâm thành phố.

Nhiều bất cập thu gom rác

Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ môi trường TP. Đà Nẵng, lượng rác thải phát sinh tại khu vực trung tâm TP. Đà Nẵng hiện dao động 1.600-1.700 tấn/ngày và liên tục tăng cao vào mùa du lịch, ngày lễ. Thời gian qua, tình trạng thu gom chậm khiến rác tồn đọng tại nhiều tuyến đường, gây mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Hiện công tác thu gom rác khu vực trung tâm TP. Đà Nẵng chủ yếu do Công ty CP Môi trường Đô thị Đà Nẵng và Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội – Chi nhánh Miền Trung (Urenco 15) đảm nhận. Các doanh nghiệp môi trường lý giải, hiện đang gặp nhiều khó khăn về tài chính, nhân lực và cơ chế vận hành, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thu gom, xử lý rác.

Ông Phạm Thanh Phúc, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Môi trường Đô thị Đà Nẵng cho biết, bên cạnh một số địa phương đấu thầu thì nhiều nơi đặt hàng theo các định mức cũ từ gói thầu năm 2022, 2024 trong khi chi phí nhân công, nhiên liệu và vận hành tăng mạnh, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng “thu không đủ chi”.

Theo ông Phúc, riêng đơn vị hiện đảm nhận thu gom khoảng 1.200 tấn rác/ngày với gần 650 lao động trực tiếp. Bình quân mỗi công nhân xử lý hơn 8 tấn rác/ngày, cao điểm có ngày lên tới 10 tấn.

“Tình trạng lao động nghỉ việc liên tục nhưng khó tuyển mới do lương quá thấp, khiến áp lực nhân sự ngày càng lớn, trở thành một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ thu gom rác thời gian qua”, ông Phúc cho hay.

Cùng chung áp lực, ông Ngô Lê Quảng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội – Chi nhánh Miền Trung, cho biết đơn vị hiện thu gom rác cho khoảng 40.000 hộ dân nhưng cũng gặp khó khăn lớn về nhân lực do công việc nặng nhọc, làm việc ngoài trời trong khi thu nhập chưa đủ sức cạnh tranh với các lĩnh vực khác.

Ngoài ra, doanh nghiệp phản ánh việc thiếu điểm tập kết rác cồng kềnh, chưa có cơ chế quản lý rác xây dựng và phế liệu phát sinh từ sửa chữa nhà dân cũng làm phát sinh các “điểm đen” rác thải. Riêng phường Hòa Khánh hiện vẫn còn 21 điểm tồn đọng cần xử lý.

Do đó, đại diện hai doanh nghiệp kiến nghị thành phố sớm đấu thầu lại toàn bộ dịch vụ vệ sinh môi trường theo đơn giá mới, thay thế cơ chế đặt hàng áp dụng định mức cũ; đề xuất ban hành định mức kỹ thuật thống nhất trên toàn địa bàn và phân loại các tuyến đường để xây dựng tần suất quét dọn phù hợp.  Đồng thời, bố trí điểm tập kết rác cồng kềnh nhằm nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý rác trên địa bàn.

Không để rác tồn đọng làm xấu hình ảnh đô thị

Chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP. Đà Nẵng cho biết, hiện công tác vệ sinh môi trường đang gặp vướng mắc về định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá đặt hàng dịch vụ. Theo quy định mới, địa phương phải tự xây dựng và ban hành định mức cụ thể, song quá trình này cần nhiều thời gian, dự kiến đến tháng 12/2026 mới hoàn thành. Trong khi đó, đơn giá vận hành hiện nay được đánh giá chưa phù hợp thực tế, không đủ bù đắp chi phí phát sinh, gây khó khăn cho các doanh nghiệp công ích thực hiện nhiệm vụ thu gom, xử lý rác thải.

Để tránh gián đoạn công tác vệ sinh môi trường, Sở NN-MT đề xuất TP. Đà Nẵng cho phép tạm thời áp dụng đơn giá hiện hành theo Quyết định 09/2023/QĐ-UBND về giá dịch vụ xử lý chất thải rắn (không phải chất thải rắn nguy hại) bằng biện pháp chôn lấp tại dự án Nâng cấp, cải tạo một số hạng mục tại bãi rác Khánh Sơn, đồng thời vận dụng linh hoạt các quy định liên quan để hỗ trợ tài chính cho các đơn vị vận hành.

Tại cuộc họp, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cũng thẳng thắn thừa nhận sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, thực trạng vệ sinh môi trường đang bộc lộ nhiều hạn chế và phát sinh bất cập trong thực tế. Qua phản ánh của người dân, doanh nghiệp, báo chí và thực tế kiểm tra tại nhiều tuyến đường trên địa bàn, tình trạng rác thải tồn đọng, các điểm đổ rác trái phép, mùi hôi tại cống thoát nước… đã ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh đô thị và môi trường du lịch của thành phố. Trách nhiệm đặt ra cho các cấp, ngành là phải hành động quyết liệt hơn để giữ gìn hình ảnh Đà Nẵng là “thành phố đáng sống”, “thành phố môi trường”, xanh – sạch – đẹp.

Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu trước hết phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường. Công tác này phải được triển khai quyết liệt, đồng bộ từ cấp xã, phường đến khu dân cư, tổ dân phố, các đoàn thể chính trị – xã hội, trong đó, nội dung tuyên truyền cần ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện và đến được từng hộ dân. 

Bên cạnh đó, các đơn vị thực hiện dịch vụ vệ sinh môi trường được yêu cầu nâng cao trách nhiệm, đảm bảo thu gom rác hằng ngày, không để tồn đọng sang ngày hôm sau; thực hiện đầy đủ các nội dung theo hợp đồng nhằm duy trì địa bàn quản lý sạch đẹp. Các xã, phường phải tăng cường kiểm tra, giám sát; đồng thời Sở NN-MT tổ chức kiểm tra định kỳ hằng tháng để kịp thời phát hiện, xử lý các tồn tại phát sinh.

Trong thời gian chờ hoàn thiện bộ đơn giá, định mức mới, thành phố Đà Nẵng thống nhất tạm thời áp dụng theo Thông tư 36/2024/TT-BTNMT (nay là Bộ NN-MT) về Định mức kinh tế – kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và các quy định hiện hành để duy trì hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải trên toàn địa bàn. Các sở, ngành sớm hoàn thiện bộ đơn giá, định mức kỹ thuật thống nhất toàn thành phố trong năm 2026 nhằm cải thiện thu nhập cho công nhân môi trường.

Đối với các điểm tập kết rác, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng, ưu tiên phương án thu gom trực tiếp, hạn chế hình thành các điểm tập kết gây phát sinh ô nhiễm mới. Cùng với đó, các địa phương, đơn vị liên quan phải phân công rõ trách nhiệm quản lý từng khu vực; lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đổ rác không đúng quy định.

“Đề nghị Công an thành phố chỉ đạo công an các xã, phường tích cực kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm đổ rác, chất thải không đúng nơi quy định. Chính quyền các phường, xã phải công khai danh tính cá nhân, tổ chức cố tình vi phạm quy định về xả rác lên hệ thống loa truyền thanh địa phương. Các hành vi đổ rác sai quy định, sai giờ phải bị lập biên bản, xử phạt nghiêm để răn đe”, ông Trần Nam Hưng yêu cầu.

Theo Nông Nghiệp Môi Trường